قواعد عربی پایه هفتم
*مذکّر و مونّث درس ۱
اسم مذکر نشانه ای ندارد. ج بل ، ص فّ ....... اسم مونث را با ) ة ة ( می شناسیم. ش جرة ، و ردة ،
زینب ، بِنت ) ة ( ندارند ولی مونث اند .
بااسم اشاره به کسی یا چیزی اشاره می کنیم .
اسم اشاره به نزدیک: هذا ، هذه ) این ( هذا قلمٌ . هذه نافذةٌ .
اسم اشاره به دور: ذلِک ، تِلک ) آن ( ذلک طالبٌ . تِلک جمیلةٌ
زبان عربی ۸۲ حرف دارد چهار حرف ) گ چ پ ژ ( در زبان عربی نوشتاری فصیح وجود ندارد .
**مثنّی یا تثنیه درس ۱
بردو چیزیا بردو شخص دلالت می کند.
به آخر کلمه مفرد ) انِ ، یْنِ ( اضافه می کنیم تا مثنی ساخته شود .
اسم اشاره به مثنی : هذانِ ) مذکّر ( هاتانِ ) مونّث (
هذانِ کتابانِ . این دو دو کتاب است .) اینها کتاب هستند . (
هاتانِ بِنتانِ . این دو دو دختر است . )اینها دختر هستند . (
حرکات وعلامت ها در عربی : فتحه ـَ کسره ـِ ضمّه ـَ سکون ـْ تنوین ٌ ٍ ً
2
***جمع درس ۱
بربیش از دوشامل می شود بر ۳ نوع است .
۱. جمع مذکرسالم : با اضافه کردن ) ون ، ین ( به آخر کلمه مفرد ساخته می شود .
معلم : معلمون ) معلم ها ( معلم : معلمین
۸. جمع مونث سالم : با اضافه کردن ) ات ( به آخر کلمه مفرد ساخته می شود .
طالبة : طالبات ) دانش آموزان دختر(
۳. جمع مکسر: قاعده خاصی برای ساخت این جمع وجود ندارد . شکل مفرد کلمه در این جمع تغییر می کند .
مسجد: مساجد رجل : رجال
**اسم های اشاره به جمع : هولاء اولئک
هولاء معلمون . اینان معلم اند . اولئک معلمون . آنان معلم اند . هولاء شهداء . اینان شهیدند
هولاء معلمات . اولئک معلمات . اولئک شهداء .
*کلمه پرسشی هل ، أ ) آیا ( درس ۸
در جواب ) ه لْ ، أ ( از ن ع م ) بله ( لا ) نه ( استفاده می کنیم .
هل هذا معلمٌ؟ أ هِی فی الم درسةِ؟
ن ع م هذا معلمٌ . ن ع م هِی فی الم درسةِ .
لا هذا طالبٌ . لا هِی فی الب یتِ .
3
**کلمه پرسشی م ن )چه کسی ، کیست ( ؟ درس ۸
برای سوال درباره انسان بکار می رود.
اگربپرسیم اوکیست ؟ می گوییم: م نْ هُو ؟ هُو طالب . یا م نْ هِی ؟ هِی معلمة .
**کلمه پرسشی لِم نْ ) مال چه کسی ، مال چه کسانی ( ؟
درباره مالکیت سوال می کند .
در جواب لِم نْ از لِ استفاده می کنیم .
لِم نْ هذا القلمُ ؟ لِع ل ی
***کلمه پرسشی ما ) چه چیزی، چیست ( ؟ درس ۸
برای سوال درمورد غیر انسان بکار می رود.
ما بصورت ماذا ، ماهُو ، ماهِی ؟ نیز بکار می رود .
ماذا فی الصُّورة ؟
ما هُو ؟
ما هِی ؟
*ما هی الحقیقة؟
*ما هو الموضوع؟
**)هُو هِی ( بعد از ما معنی نمی شود به شرطی که بعد از هُو ، هِی کلمه یا عبارتی بیاید.
4
*کلمه پرسشی ) أیْن ( کجا ، کجاست ؟ درس ۳
کلمه أیْن برای پرسش در مورد مکان بکار می رود .
در جواب أیْن از:
ف وق : بالا عِند : نزد ع لی: برروی و راء : پشت سر
تحت : پایین ح ول :پیرامون هنُا:این جا ع لی الی سارِ:درچپ
أمام : مقابل ب ین : میان هُناک :آنجا ع ل ی الی مینِ:درراست
ج نب : کنار فی: درتوی خ لف :پشت سر استفاده می کنیم
برای اینکه بپرسیم اهل کجایی؟ از ) مِنْ أیْن ؟ ( استفاده می کنیم . و به دو شکل جواب می دهیم .
أنا مِنْ تبریز . أنا تبریزیٌّ .
اصطلاح ع ل یک بِالصّبرِ : به دو صورت ) برتو لازم است ، تو باید صبر کنی .( معنی می شود
5
**کلمه پرسشی ک مْ ) چند ( درس ۳
درجواب ک مْ عدد می آید . ک مْ کتاباً فِی الْم حفظةِ؟ أربعةُ کُتُبٍ . ک م معلمةً فِی المدرسة؟ ث لاثُ معلماتٍ .
واحد واحدة
إثنان إثنتان
ث لاث ثلاثة
أربع أربعة
خ مس خ مسة
سِتّ سِتّة
س بع س بعة
ثمانی ثمانیة
تِسع تِسعة
عشْر عش رة
أحد عش ر إحدی عشرة
إثنا عش ر إثنتا عشرة
6
ضمیرمنفصل شخصی درس ۴
ضمیر کلمه ای است که به جای اسم می نشیند تا از تکرار آن جلوگیری کند .
حسینٌ معلمٌ . هُو فِی البی تِ
من: أنا
تو: أنت ، أنتِ
او : هُو ، هِ ی
ما : ن حنُ
شما: أنتُما ، أنتُما ) مثنی ( أنتُم ، أنت ن
ایشان: هُما ، هُما )مثنی ( هُم ، هُن
فعل ماضی : اول شخص مفرد ، دوم شخص مفرد همراه با ضمیر
اول شخص مفرد * ذهبْتُ : رفتم
دوم شخص مفرد ** ذ هبْت ، ذ هبْتِ : رفتی
* ضمیر:أنا ) من ( ** أنْت ، أنْتِ ) تو( درس ۵
فعل ماضی سوم شخص مفرد همراه با ضمیر
سوم شخص مفرد ذ ه ب ، ذ هب ت : رفت
ضمیر: هُو ، هِی ) او ( درس ۶
7
منفی کردن فعل ماضی درس ۷
ما + فعل ماضی = ماضی منفی ما ذ ه ب : نرفت
فعل ماضی اول شخص جمع همراه با ضمیر
اول شخص جمع ذ هبْنا : رفتیم
ضمیر: ن حْنُ ) ما ( درس ۲
فعل ماضی دوم شخص جمع همراه با ضمیر
دوم شخص جمع *ذ هبْتُما ، ذهبْتُما )مثنی ( **ذ هبْتُم ، ذهبتُن : رفتید
* ضمیر: أنتُما ) شما دونفر ( **أنتُم ، أنتُن ) شما چند نفر ( درس ۹
فعل ماضی سوم شخص جمع همراه با ضمیر
سوم شخص جمع *ذ ه با ، ذ هب تا )مثنی ( ** ذ هبُوا ، ذ هبْن : رفتند
* ضمیر: هُما ) آن دو ( ** هُم ، هُن ) آنها چند نفر ( درس ۱۱
8
روزها ، فصل ها ، رنگها درس ۱۸
الأیام الفصول الألوان ) مذکر ( الألوان) مونث (
السّبت : شنبه الربیع: بهار أسود: سیاه سوداء
الأح د: یکشنبه الصیف: تابستان أبیض: سفید بیضاء
الإثْنینِ: دوشنبه الخریف: پاییز أخضر: سبز خضراء
الثُلاثاء: سه شنبه الشتاء: زمستان أحمر: سرخ حمراء
الأرب عاء: چهارشنبه أزرق: آبی زرقاء
الخ میس: پنجشنبه أصفر: زرد صفراء
الجُمُعة: جمعه
9
قواعد عربی پایه هشتم
) نحوه ساخت فعل مضارع ) درس ۸
سوم شخص مفرد فعل ماضی ) خ ر ج ( به اولش أ ، ت ، ی ، ن اضافه می کنیم .
أخْرُجُ ت خْرُجُ ی خْرُجُ ن خْرُ ج
اول شخص مفرد * أ ذهبُ : می روم درس ۸
دوم شخص مفرد ** ت ذهبُ ، ت ذهبین : می روی
* ضمیر: أنا )من ( ** أنْت ، أنْتِ ) تو (
*فعل مستقبل درس ۳
س + فعل مضارع در ترجمه فارسی فعل مستقبل ) آینده ( از خواهم ، خواهی ، خواهد ، خواهیم ، خواهید
خواهند استفاده می کنیم .
س وف + فعل مضارع مثال برای اول شخص مفرد فعل مستقبل : س أ خْرُجُ : خارج خواهم شد
س وف أ خْرُجُ: خارج خواهم شد
*فعل وضمیر سوم شخص مفرد و اول شخص جمع
سوم شخص مفرد * ی ذه بُ ، ت ذه بُ : می رود
اول شخص جمع ** ن ذه بُ : می رویم درس ۴
*ضمیر: هُو ، هِ ی ) او ( ** ن حنُ ) ما (
10
* ) ام ( هناگ ود دربراک درس ۵
ما برای پرسش ؟ ماهذا؟ هذا کتابٌ .
ما برای منفی کردن فعل ماضی ما ذ ه ب : نرفت
*کلمه پرسشی لِماذا؟ )برای چه ، چرا ( درس ۶
* منفی کردن فعل مضارع
درجواب لِماذا از لِأن یا لِ استفاده می کنیم .
لِماذا ی سْجُدُ الله ؟ لِلشُّکر لِماذا تنظرون إلی السّماء؟ لِأن نا ن بْحثُ ع ن الشّمس .
لا + فعل مضارع = مضارع منفی لا یذهب : نمی رود
*فعل وضمیر دوم شخص جمع
دوم شخص جمع *ت ذه بانِ ، ت ذه بانِ ) مثنی ( ** ت ذه بون ، ت ذهبْن : می روید
*ضمیر: أنْتُما ) شما دو ( **أنتُمْ أنتُن ) شما چند نفر (
*کلمه پرسشی م تی؟ ) کی ، چه وقت ، چه زمانی ( درس ۷
درجواب کلمه پرسشی م تی همیشه زمان می آید .
م تی ن صرُاللِه؟ ق ریباً م تی ذهبت إلی المدرسة؟ أمسِ غد اً
* *فعل سوم شخص جمع در اول جمله همیشه بصورت مفرد می آید.
الطّالبانِ ی دخلانِ المدرسة . ی دخلُ الطالبانِ المدرسة .
11
*فعل و ضمیر سوم شخص جمع
سوم شخص جمع *ی ذه بانِ ، ت ذه بانِ )مثنی ( **ی ذه بون ، ی ذه بْن : می روند درس ۲
*هُما : ) آن دو ( **هُم ، هُن ) آنها چند نفر (
*کلمه پرسشی ک یف ؟ ) چگونه ، چطور ( درس ۹
در جواب ک یف حالات می آید .
ک یف ت ذهبُ إلی المدرسةِ؟ بِالسیارةِ م سروراً بِسرعةٍ ضاحِکاً و...............................
برای کلمه عِنْد لِ ل می توان ازمعنی دارد استفاده کرد .
عِنْدی: دارم ل کم: دارید لِلّهِ ص برٌ ک ثیرٌ . خدا صبر بسیاری دارد .
12
درس ۱۱
**نکته ها**
*هرگاه با سوم شخص مفرد یا سوم شخص جمع در زبان عربی از ما سوال کنند با همان سوم شخص مفرد و
سوم شخص جمع جواب می دهیم .
**هرگاه با دوم شخص مفرد در زبان عربی ازما سوال کنند با اول شخص مفرد جواب می دهیم .
***هرگاه با دوم شخص جمع در زبان عربی از ما سوال کنند با اول شخص جمع جواب می دهیم .
الأولی
الأوّل
واحد واحدة
الثّانیة
الثّانی
إثنان إثنتان
الثّالثة
الثّالث
ث لاث ثلاثة
الرّابعة
الرّابع
أربع أربعة
الخامسة
الخامس
خ مس خ مسة
السّادسة
السّادس
سِتّ سِتّة
السّابعة
السّابع
س بع س بعة
الثّامنة
الثّامن
ثمانی ثمانیة
التّاسعة
التّاسع
تِسع تِسعة
العاشرة
العاشر
عشْر عش رة
الحادیة عشر ة
الحادی عش ر
أحد عش ر إحدی عشرة
الثّانیة عشر ة
الثّانی عش ر
إثنا عش ر إثنتا عشرة
13
باسمه تعالی
*قواعد درس به درس کتاب عربی نهم
وزن کلمات درس ۸
اگر حروف اصلی ) ریشه ( کلمه ای را تشخیص بدهیم پیدا کردن وزن آن کلمه آسان است.
برای پیدا کردن حروف اصلی کلمه کافی است برای آن کلمه یک هم خانواده پیدا کنیم.
به حروف مشترک در کلمات هم خانواده حروف اصلی می گوییم.
مُحکم ، أحکام ، ت حکیم ، إستحکام ، حُکّام ، حاکم و.............. حروف مشترک این کلمات ) حکم (
به حروف غیراز حروف اصلی حروف زائد یا حروف اضافی می گویند.
برای اینکه وزن کلمه ای را پیدا کنیم ، در زبان عربی از کلمه فعل استفاده می کنیم. فعل را زیر حروف اصلی
قرار می دهیم و حروف زائد را به آن اضافه می کنیم. مثال:
مُحکم ، أحکام ، ت حکیم ، إستحکام ، حُکّام ، حاکم غیروزن
مُفعل أ فعا ل وزن
* وزن و غیر وزن از نظر تعداد حروف و حرکه باید باهم مساوی باشند.
» اکتشاف « در کلمه
فاء الفعل » ک « به حرف
عین الفعل » ش « به حرف
لام الفعل می گوییم. » ف « به حرف
14
فعل امر ) دوم شخص مفرد ( درس ۳
انجام دادن کاری را خواستن.
فعل امر از فعل مضارع دوم شخص مفرد و دوم شخص جمع ساخته می شود.
مراحل ساخت فعل امر
را از اول فعل مضارع برمی داریم. » ت « 1. حرف
اِ ، اُ می گذاریم. » ت « 2. به جای
بود حذف می کنیم. » ن « 3. حرف آخر فعل مضارع را ساکن -ْ می کنیم. و اگرحرف آخر فعل مضارع حرف
اکنون از فعل های زیر فعل امر بسازید.
ت ذْه بُ: ت ذْه بین :
ت خْرُجُ: ت خْرُجین :
ت جْلِسُ: ت جْلِسین :
15
فعل امر ) دوم شخص جمع ( درس ۴
مراحل ساخت فعل امر
را از اول فعل مضارع برمی داریم. » ت « 1. حرف
اِ ، اُ می گذاریم. » ت « 2. به جای
بود حذف می کنیم. » ن « 3. حرف آخر فعل مضارع را ساکن -ْ می کنیم. و اگر حرف آخرفعل مضارع حرف
4. حرف آخر فعل مضارع در دوم شخص جمع ) جمع مونث ( ساکن یا حذف نمی شود. *
اکنون از فعل های زیرفعل امر بسازید.
ت ذْه بانِ: ت ذْه بانِ:
ت خْرُجُون : ت جْلِسْن :
توجه
دوم شخص جمع ) جمع مونث ( ساکن یا حذف نمی شود. ) هیچ تغییری نمی کند. ( » ن « ***
اگر جزء سه حرف اصلی ) ریشه ( فعل باشد حذف نمی شود بلکه ساکن می شود. » ن « ***
16
فعل نهی ) دوم شخص مفرد ( درس 5
از انجام کاری باز داشتن.
از فعل مضارع ساخته می شود.
مراحل ساخت فعل نهی ) امر منفی (
اضافه می کنیم. » لا « 1. به اول فعل مضارع
بود حذف می کنیم. » ن « 2. حرف آخر فعل مضارع را ساکن -ْ می کنیم. و اگر حرف آخرفعل مضارع حرف
اکنون از فعل های زیر فعل نهی ) امر منفی ( بسازید.
ت ذْه بُ: ت ذْه بین :
تخْرُجُ: ت خْرُجین :
ت جْلِسُ: ت جْلِسین :
17
فعل نهی ) دوم شخص جمع ( درس 6
مراحل ساخت فعل نهی ) امر منفی (
اضافه می کنیم. » لا « 1. به اول فعل مضارع
بود حذف می کنیم. » ن « 2. حرف آخر فعل مضارع را ساکن -ْ می کنیم. و اگر حرف آخرفعل مضارع حرف
3. حرف آخر فعل مضارع در دوم شخص جمع ) جمع مونث ( ساکن یا حذف نمی شود. *
اکنون از فعل های زیر فعل نهی ) امر منفی ( بسازید.
ت ذْه بانِ: ت ذْه بانِ:
ت خْرُجُون : ت جْلِسْن :
توجه
دوم شخص جمع ) جمع مونث ( ساکن یا حذف نمی شود. ) هیچ تغییری نمی کند. ( » ن « ***
اگر جزء سه حرف اصلی ) ریشه ( فعل باشد حذف نمی شود بلکه ساکن می شود. » ن « ***
18
*موصوف و صفت درس 7
*مضاف و مضاف الیه
ترجمه به فارسی عبارت عربی یکی از راههای تشخیص موصوف و صفت و مضاف مضاف الیه است.
مثال: ب حرٌ ک بیرٌ. دریایی بزرگ ، دریای بزرگی ،
اضافه می کنیم. چون معنی می » تر است « و به آخرش » این « حالا به اول عبارت فوق در ترجمه فارسی
دهد موصوف و صفت است.
مثال: بابُ البیتِ. درِ خانه
اضافه می کنیم. چون معنی نمی » تر است « و به آخرش » این « حالا به اول عبارت فوق در ترجمه فارسی
دهد مضاف و مضاف الیه است.
اگر در عبارت عربی موصوف و مضاف الیه و صفت باهم باشند در ترجمه فارسی مضاف الیه بعد از صفت می
آید.
مثال: آله الطّاهرین . خاندان پاکش
*موارد قابل توجه درباره موصوف وصفت
داشته باشد. » ال « دارد باید صفت هم » ال « الکتابُ الصغیرُ موصوف
داشته باشد. » ة « دارد باید صفت هم » ة « شجرةٌ کبیرةٌ موصوف
باشد. » مثنی « است باید صفت هم » مثنی « ا لمعلِّمانِ الن طیفانِ موصوف
داشته باشد. » علامت « دارد باید صفت هم » علامت « طالبٌ مُجتهدٌ موصوف
19
*ماضی ساده درس 8
ماضی ساده که بحث آن در پایه هفتم کتاب عربی ارائه گردید. مثال: ذ ه بْتُ = رفتم
*ماضی استمراری
کان + فعل مضارع = ماضی استمراری
مثال: کُنْتُ أذْه بُ = می رفتم
دقت کنید » کان « به صرف فعل ناقص
مفرد جمع
کُنْتُ کُ نّا
کُنْت ، کُنْتِ کُنتُما ، کُنتُما )مثنی ( کُنتُم ، کُنتُنَّ )جمع (
کان ، کان تْ کانا ، کان تا ) مثنی ( کانُوا ، کُنَّ ) جمع (
را با فعل مضارع مناسب خود بکار ببریم ماضی استمراری بدست » کان « اگر هریک از فعل های ناقص
می آید. مثال: کُنْتِ ت خْرُجین خارج می شدی
20
درس ۹
13 لازم است. - 1 و به عبارتی 24 - *برای بیان ساعت در زبان عربی دانستن اعداد ترتیبی 12
۱ - ک مِ السّاعةُ ) م ا السّاعةُ ( ؟ بیان ساعت از ۸۴
1. السّاعة الواحدة . 13 . الساعة الثالثة عشرة .
2. السّاعة الثانیة . 14 . الساعة الرابعة عشرة .
3. السّاعة الثالثة. 15 . الساعة الخامسة عشرة .
4. السّاعة الرابعة . 16 . الساعة السادسة عشرة .
5. السّاعة الخامسة 17 . الساعة السابعة عشرة .
6. السّاعة السادسة . 18 . الساعة الثامنة عشرة .
7. السّاعة السابعة . 11 . الساعة التاسعة عشرة .
8. السّاعة الثامنة . 22 . الساعة العشرون .
1. السّاعة التاسعة . 21 . الساعة الواحدة و العشرون .
12 . السّاعة العاشرة . 22 . الساعة الثانیة و العشرون .
11 . السّاعة الحادیة العش رة . 23 . الساعة الثالثة و العشرون .
12 . السّاعة الثانیة العش رة . 24 . الساعة الرابعة و العشرون .
دانش آموزان عزیز سه مورد زیر را برای بیان ساعت به عنوان الگو و نمونه یاد بگیرند کافی است
ا لسّاع ةُ الوا حِدةُ. بیان ساعت بصورت کامل
ا لسّاعة الواحدةُ و الرُّبعُ . 15 دقیقه مانده به ساعت یک
ا لسّاعة الواحدةُ اِلّا رُبعاً . 15 دقیقه از ساعت یک گذشته